Branicki Jan Klemens († 1657), z rodu Gryfitów z Ruszczy, syn Stanisława, rotmistrza król., później miecznika kor. i starosty chęcińskiego, i Heleny z Tarłów, wojewodzianki lubel. Ojciec ustąpił mu starostwa chęcińskiego w r. 1615. Król nadał mu i żonie jego, Annie Beacie z Wapowskich, kasztelance przemyskiej, kilka mniejszych królewszczyzn w r. 1625. Jako starosta i rotmistrz pow. chęcińskiego podpisał elekcję Władysława IV. Był także żupnikiem chęcińskim. Uzyskał przywileje górnicze w r. 1637. Chorążym krakowskim został w r. 1641. Posłował kilkakrotnie na sejmy w l. 1642–54. Otrzymał w r. 1640 konsens królewski na cedowanie starostwa chęcińskiego synowi Stanisławowi, późniejszemu prowincjałowi jezuitów, a w r. 1649 na rzecz drugiego syna, Jana Klemensa, późniejszego marszałka nadw. kor.; zatrzymał jednak widocznie sam to starostwo, wymieniony bowiem jeszcze w r. 1656 jako podkomorzy krakowski i starosta chęciński. Został wreszcie starostą bocheńskim i wielickim. Do niego zapewne odnosi się pismo z 5 IV 1655, którem Jan Kazimierz zawiadamia B-go, starostę chęcińskiego, iż w czasie kampanji zimowej przeciwko Moskwie i Kozakom piechota »cale zniszczała«, »Orda zaś, jeśli na ś. Wojciech ruski przynajmniej kilkunastu tysięcy piechoty w posiłku nie obaczy, ligę rospróć i odbiec wojska naszego deklarują się, a nadto nowa skądinąd odzywa się nam wojna« (ze Szwecją). Wobec tego koniecznem jest, by sejmiki »miasto pospolitego ruszenia piechotę łanową z dziesięciu (łanów osiadłych) jednego pieszego wyprawiły«. Uprasza zatem B-go, aby »jako zawsze miłujący syn szczerze Ojczyznę Matkę Swoją« postarał się o odpowiednie uchwały w województwie swojem. W czasie wojny szwedzkiej B. stał wiernie przy Janie Kazimierzu. Obrany pułkownikiem województwa krakowskiego, brał udział w obronie Krakowa przez Czarnieckiego. Był delegowany do króla szwedzkiego celem omówienia warunków poddania się miasta. Jan Kazimierz pisze 28 VIII 1656 do B-go, podkomorzego krakowskiego, iż marszałek w. k. Lubomirski wyrusza w 4 tysiące wojska dla odebrania Krakowa Szwedom, że król wyznacza dla niego pewne posiłki, B-mu zaś poleca, aby »z ludźmi swemi i z poddanemi« dopomógł tej imprezie. Znajdujemy rzeczywiście podkomorzego w obozie Lubomirskiego podczas oblężenia Krakowa na jesień 1656 r. Został zabity w marcu 1657, prawdopodobnie przez maruderów z wojska austrjackiego, gdy jechał z listami królowej z Częstochowy na Śląsk. Pochowany na Jasnej Górze w Częstochowie.
Boniecki, II 103; Niesiecki, I 174; Borkowski J., Elektorowie, Lw. 1910 16; Łabęcki H., Spisy dawnych żupników w Polsce, Bibl. Warszawska 1859, I 832; Kubala L., Szkice Historyczne, W. 1923, II 299, 303; Sikora L., Szwedzi i Siedmiogrodzianie w Krakowie, Kr. 1908, 32; Temberski S., Roczniki, Kr. 1897, 318, 362; Arch. ziem. krakow., Lib. Laudorum palat. Cracov, ks. 1, s. 58, 59, 87, 104, 121, 183, 247; B. Czart., rkp. nr 400, s. 361–364; B. Jag., rkp. nr 5165, s. 19; B. Oss., rkp. nr 189, s. 983; Arch. ziem. krakow., Relac. grodz. oświecim., ks. 73, s. 325; Arch. Gł., Metr. Kor., ks. 158 k. 120, ks. 173 k. 80 v, ks. 182 k. 238, ks. 185 k. 286 v, 430, ks. 191 k. 83, ks. 196 k. 127 v, ks. 201 k. 396, Sygillaty ks. 3 k. 15 v, 21 v.
Zygmunt Lasocki